MJ gure irratian Panpi Mercapiderekin mintzo:

Baionako diozesa erdi aroan (Euskal Herriko Atlasa 79. orrialdea

Azokara gan aintzin Gure Irratian:

Abadiñoko Beñat koordinatzaile nagusi

2025ean atera liburuak: ehunka!

Zoomatuz, bertzeen artean ageri gure bi berriak

Dominique Euskaltzaleen Biltzarraren liburuak zaintzen.


Gure parrean: Edurne Pasaban, 14 zortzimilakoak igo zituen lehen emaztea


Piarres gure liburuen saltzen


« Ezin da gehiago luzatu » preso eta iheslarien aldeko lema. Unai iturriaga mintzo. Gero jendea kantuz aritu da Pette xiberotarrarekin.
Izan zen ere 30′ ko azokaren hestea eta elgarretatzea Palestinako genozidioaren kontra

Durangoko Andra Mari Basilikaren saihetsari lotu aterpe famatua.

Garaiko kapera

Durango Garai-tik

Murueta Landetxea Abadiñon, Landakotik hurbil.

Egun ederra Elizondon eta Bozaten
Uztailaren 22an, 48 lagun dira joan autobusez Baztanaldera, Euskaltzaleen Biltzarraren gonbidapenari ihardetsirik. Fernando Anbustegi (EH Bildu) Elizondoko auzapezak ongi etorri beroa egin die udaletxean, Batzar Nagusiko gela nasaian. Paretetan Baztango ibarreko armarriak eta Javier Ziga iruindar artistaren margolan airosak, eta gelaren bete 40 jartoki, Batzarraren bilkuretarako. Fernandok eta Iruritako Pello Iriarte historialariak esplikatu digute Baztango ibarraren funtzionamendu berezia.
Elizondo eta Bozateko argazkiak:
Baztango Batzar Nagusia
Amaiurtik Almandozera, 15 herri kokatzen dira Baztango eremuan. Elizondo da herri nagusia, 3.500 biztanlerekin. Auzapeza eta zinegotziak dauzka, lau urtetarik hautatuak. Beste herriek ere bakoitzak auzapeza eta zinegotziak dauzka, bi urtetarik hautatuak. Hauek haatik gauza arruntak kudeatzen dituzte. Zeren ibar osoko aferak, bereziki lurren erabilpenak (lurren %84ak ibarraren esku dira), Batzar Nagusiak ditu kudeatzen, Elizondoko auzapeza buru, beste auzapezak ere kide, bai eta ibarreko lau eskualde nagusietako ordezkariak eta mendi batzordetakoak. Eta badute zer egin. Bereziki garai honetan Lekarozko Aroztegiko proiektu mingarriarekin (hotel, golf eta 250 etxebizitza), oposiziokoak auzitara igorriak. Baztango Udala proiektu horren kontra da, mendi aldean den Erdizko meategi proiektuaren kontra ere den bezala. Nafar gobernuak baimenduak dituen egitasmoak, tokiko jendeen nahikariaren kontra. Korapilo gaitza!
Elizondoko karriketan
Pello Iriarte gidari, Elizondoko bi karrika ditugu bereziki begiztatu. Jaime Urrutia karrika: Arizkunenea kultur etxea (1740), arkupeak (denboran merkatu gunea), eta beste. Braulio Iriarte karrika: Antxitonea trinket-jatetxea, Mexikon aberastutako Braulio Iriarte okin eta garagardogilearen etxea, eta beste. Eta ere Elizondoko Santiago elizari behakoa, 1925ean eraikia, Foroetako Plazan zegoen eliza zaharra 1913ko uholde izigarriek andeaturik. Uholde horien goi marka seinalatua da hain zuzen Arizkuneneko paretan, 3 metro inguruko goratasunean.
Xabier Santxotena
Elizondoko Santxotena jatetxean, bazkari denboran kantuak dira alegeraki altxatu Mikel Erramuzpek gitarrarekin lagundurik. Xan Errotabeherek bere aldetik Bozateko Urtsua jauregiko harat-honatak dizkigu kontatu eta kantarazi (Urtsuako kanta). Bazkalondoan, Arizkunerako bidea dugu hartu, Bozate aldean dagoen Santxotena museo-parkea bisitatzeko, Juntxo gidari erne eta umoretsuarekin. Jorge Oteizaren dizipuluetarik den Xabier Santxotena agote ume eta artista handiaren zizelkadura harrigarrien ezagutza dugu egin, zurezkoak eta burdinezkoak nagusiki. Eta bideo baten bidez agoten historia zaigu komentatua izan, Bozate agoten auzoa izaki. Zinez gain gainetik merezi duen bisita.
Peio Jorajuriak Herrian egin artikulua
Euskaltzaleen Biltzarrekoak, Txokotoko zubian, Elizondon:

Biltzar nagusia. Bisita. Bazkaria
Biltza nagusiko txostena hemen.
————————————————-
Huna egun hortako diaporamatxo bat.
Gainean klika handiarazteko. Geziekin aitzinatu.
Argazkien gaineko aldean xehetasunak.
Egun zoragarria izan da. Biziki aberatsa. Esker beroenak Karmelo Xabier Panpi eta Guluri .
Argazkia ikusteko joan Harrera orrialdera. Ibilaldi zehatza eta testuentzat berdin.
Nahi baduzue segitu Arestiren iturritik edaten:
1- Huna hemen Karmelo LANDAren txostena- « Bilbon dabil Gabriel Aresti » bere ilustrazioekin:
2- Huna hemen Karmelok eta Xabierrek Bilbo hiriaren webgunean egin emankizunak. Hamasei modulo badira. Denak arras interesgarriak.
Oteiza museoa eta zorionaren eskua
Euskaltzaleen Biltzarrak ateraldi aberatsa zuen antolatua Iruñea aldera, uda betean. 50 bat lagunek gonbidapenari ihardetsirik, erditsuak Altzuza herrian dagoen Oteiza museoa nahi izan du bisitatu, bertze erdia aldiz mendi bideari da lotu, Arangureneko lurretan den Irulegi tontorreraino, arkeologoek aurkitua duten brontzezko esku famatuaren ohantzea hurbilagotik ezagutzeko.
Oteizaren altxorrak

Euskal Herritik askoz urrunago ere ezagunak dira Jorge Oteiza (1908 Orio – 2003 Donostia) zizelkariaren obra enblematikoak. 1975ean Altzuzan eraiki zuen bere egoitza. Eta hain zuzen, etxe horri loturik, han du Francisco Javier Saenz arkitektoak eraiki, planak Oteizak berak oraindik bizi zelarik eginik, bisitatu dugun Oteiza museoa, zizelkariaren kolekzio pertsonal osoa aterpetzen duena. Kasik 4.000 pieza, bakoitza molde berezi batez mintzo zaigula. Gutarik nornahirentzat, biziki zaila da haatik Oteiza bezalako artista baten obren behar den bezala ulertzea, norbait ez badugu ondoan komentario argien zabaltzaile. Gidari hori, Miarritzen bizi den Kepa Akixo Zigor aretxabaletar zizelkaria genuen eta molde paregabean gidatu gaitu, umorez eta barnatasunez. Funtsean, tokira heltzean berean, erakutsiz inguru hurbilean berrikitan sute batek erre kiskalduak utziak zituen bazterrak, hitz hauek atera dizkigu, irri handi batekin: “Oteiza hain da sakratua, non Jainkoak bere etxe zaharra beiratu dion!”

Aitzindaria

Eta museo barnean, obra andana bakoitzaren aitzinean hurrupatu ditugu Zigorren hitzak. “Oteizak asko teorizatu du eskulturari buruz. Kreazioak izan behar du ahal bezain xumea. Eta hain zuzen zailena da gauzak sinpleki egitea”. Gazte zelarik, Oteizak gauza konplikatuak egin nahi izan zituen, ohartu arte obra horiek arima zerbait falta zutela. Eta emeki emeki, “bere kreazioak mistikatik hartu zuen, artista misterioaren bila ibilirik”. Hala nola hutsaren irudikatzea, obrari aberastasun handia ematen diona. Edo itzala, obraren argitzailea. Oteizarentzat, obra bat ez da sekula abstrakzio hutsa, esperimentazioa baizik. Bide berriak urratu ditu, aski harrigarriak, Arantzazun eraiki zuen 14 apostoluen murru hura bezala, ohikoez aparteko bi apostolu horiek gu garela, nornahi beraz, seinalatu nahiz. Bai, museo guzia altxor bat da, barneko paretak arrosa kolorez eginik, iluntasunean obrak hobeki miresteko. Funtsean museoa bera obra erraldoi baten gisan egina da.
Irulegiko eskua

Multzo bat Altzuzan geundenean, beste multzoak Irulegiko tontorreko bidea zuen hartua, Arangureneko lurretan, Ilundaingo herrixkatik oinez joanik. Kaskoan aurkitzen dira aspaldiko herrixka baten aztarnak eta Aranzadi elkarteko arkeologoek aztarna horietan aurkitutako esku apotropaiko famatua, bi mila urte baino gehiago erabilitako euskarazko hitzekin (Sorioneku…). Aranzadiko Irati arkeologo gazteak dizkie argitasun guziak eman.

Mizel Jorajuria Euskaltzaleen Biltzarreko buruaren hitzak bildu ditugu: “Ederra eta aberatsa izan da Irulegi kaskorainoko ibilaldia. Toki zoragarria, Aranzadiko ikerlarien harrera bikaina, Irati izeneko gidaren azalpen aditu bezain sinpleak. Memento hunkigarria eskua nun aurkitu duten erakutsi duelarik: etxe handi baten atarrian. Emozioa piztu da ere ikasi dugularik nola aspaldiko bizitoki hori(Kristo aitzin XV. mende inguruan eraikia, defentsarako eta inguruko lurraldea kontrolatzeko, ordutik etengabe okupatua) abandonatu zuten erromatar armadaren eraso basa bat jasan ondoan. Hori gertatu zen segur aski Sertorioren gerlaren denboran (K. a. 82-72)”.

Bai Altzuza, bai Irulegiko gainak, egiazko altxor leku ditugu, Euskal Herriko ondare paregabearen ohantze. Bisita merezi zuten (eta dute, ahalaz gidatua). Talde osoa berriz elkarretaraturik, denak atsegin handiz bildu ginen Iruñeko jatetxe batean, goizeko bisitaz batzuen eta bertzeen sentimenduak trukatuz.

P.J.